ترك ننموده باشند . و سپاس خداى را كه بندگان خود را توانا ساخت براى آنچه آنها را به آن دستور داده كه به آن نيرو به دست آورند و آنچه آنان را از آن نهى فرموده و عذر را ستايشى مقبول قرار داد براى كسى كه براى او راهى را قرار نداده باشد و من بر اين عقيده هستم و آن را معتقدم و يارانم نيز بر اين باورند و حمد ، او را باشد . . . » « 1 » . ( 1 ) و اين كلام شريف به مباحث كلامى مهمى اشاره دارد كه پرداختن به آنها مستلزم اطالهء كلام و خارج شدن از موضوع مىباشد . ( 2 ) صمد گروهى به آن حضرت نامه نوشته و دربارهء معناى « صمد » در قول خداى تعالى : اللَّهُ الصَّمَدُ پرسيدند و آن حضرت عليه السّلام براى آنان بعد از بسمله نوشت : « اما بعد : در قرآن فرو نرويد و در آن مجادله ننماييد و بدون علم دربارهء آن سخن نگوييد كه از جدم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شنيدم كه مىفرمود : هر كس بدون علم در مورد قرآن سخن بگويد ، جايگاه خود را در آتش در نظر گيرد و خداوند سبحان ، صمد را تفسير نمود و فرمود : اللّه أحد ، اللّه الصمد ، سپس آن را تفسير كرد و فرمود : لم يلد و لم يولد و لم يكن له كفوا أحد ، لم يلد ، چيزى غليظ از او خارج نشده همچون فرزند و ديگر چيزهاى غليظى كه از مخلوقين خارج مىشود و نه چيزى لطيف همچون نفس و از او آرا و افكار و حالتهاى مختلف همچون خواب آلودگى و خواب و چيزى به ياد آوردن ، اندوه ، سوگ ، شادى ، خنده ، گريه ، بيم ، اميد ، ميل ، ناپسندى ، گرسنگى و سيرى ، منشعب نمىشود ،

--> ( 1 ) فقه الرضا ، ص 408 . بحار الانوار 5 / 123 .